Adeiladu’r Estyniad i Dref y Bala

Wedi 12 mis o ymgynghori gyda Chynghorwyr lleol, Gwleidyddion, Busnesau, Trigolion a Chymdeithasfa Twristiaith y Bala a Phenllyn, cafwyd cefnogaeth uniongyrchol ar gyfer estyniad lein Rheilffordd Llyn Tegid a Gorsaf Newydd Tref y Bala.


"Mae’r rheilffordd newydd i Dref y Bala yn cael ei hystyried fel un o’r prosiectau adnewyddiad pwysicaf i’r gymuned o fewn cof diweddar fydd yn creu hyrwyddiad economaidd."

Yng Ngeiriau’r ‘Cynghorydd Dilwyn Morgan, Cadeirydd Cyngor Sir Gwynedd


Yn wreiddiol, ‘roedd yr Ymddiriedolaeth wedi ystyried adeiladu’r estyniad mewn pedair cam gan ddechrau osod trac o Orsaf Newydd y Bala tuag at y glannau. Fodd bynnag, wrth i’r prosiect gynyddu, daeth y glir na fyddai hyn yn bosibl, felly, drwy gydweithio gyda’r partneriaid, datblygwyd cynllun i gwblhau’r prosiect mewn tri rhan. Yn bresennol, mae’r cam cyntaf wedi ei gwblhau a’r mwyafrif o’r ail ran yn symud ymlaen. Gobeithiwn gyflwyno’r cais cynllunio i Barc Cenedlaethol Eryri erbyn mis Mai 2021. Unwaith mae’r Cyniatad Cynllunio’n llwyddiannus, gallwn geisio am orchymyn ‘Trafnidiaeth a Gwaith’ fydd yn cwblhau’r gweithrediad Cyfreithiol i alluogi dechrau’r estyniad. Bydd adeiladu’r estyniad yn dechrau wedi sicrhau cyniatad gan orchmyn ‘Trafnidiaeth a Gwaith’ a bydd symud ymlaen yn ddibynnol ar pa mor gyflym mae’r arain yn cael gi godi.

  • £500,000 (sy’n cynwys £200,000 o gefnogaeth gwirfoddol a phrofesiynnol ‘pro-bono’).

    Cam un (Wedi ei Gwblhau) 

    Dechrau caffael y tir ar gyfer yr orsaf newydd.

    Gwneud tir fesuriad topograffi, trafnidiaeth a bro.

    Dechrau trafodaethau gyda phartneriaid e.e. Parc Cenedlaethol Eryri, Adnoddau Naturiol Cymru, Y Senedd Gymraeg, Yr Asiantaeth Ffyrdd a chynghorau lleol.

    Comisiynu braslun rhagarweiniol peirianegol. 

  • £500,000 (sy’n cynwys £250,000 o gefnogaeth gwirfoddolwayr a phro-bono proffesiynol).

    Cam Dau (yn weithredol)

    Cwblhau a chyflwyno cais cynllunio ynghyd ag Adnoddau Naturiol Cymru (fel rhan o welliannau amddiffyn llifogydd y Bala, a fydd hefyd yn ffurfio rhan o’r gwely trac).

    Gwneud cais am Orchymyn Trafnidiaeth a Gwaith er mwyn sicrhau y cyniatad cyfreithiol terfynol ar
    gyfer adeiladu’r estyniad.

    Caffaeliad tir ychwanegol ar gyfer safle’r orsaf a’r ffurfiant o’r orsaf tua’r glannau.

    Dechrau caffaeliad rheiliau, sliperi a man daclau trac. 

  • £2,500,000 (sy’n cynnwys swm o £250,000).

    Cam Tri 

    Cwblhau’r caffaeliadau tir.

    Adeiladu’r orsaf a’r cyfleusterau.

    Adeiladu’r sied locomotif.

    Adeiladu’r croesfannau afon a ffordd.

    Prynu unrhyw daclau trac sy’n angehreidiol.

    Cwblhau’r peirianneg sifil er mwyn cyflawni’r ffurfiant.

    Gosod y trac a chomisiwn. 

Credi’r bydd cyfanswm adeiladu’r estyniad tua £3.5 miliwn.

Mae’r Ymddiriedolaeth yn cydweithio gyda sawl partner allweddol ac yn ddiolchgar am eu cefnogaeth.


- Y Llwodraeth Gymraeg – Ymweld a Chymru

- Cyfoeth Naturiol Cymru

- Parc Cenedlaethol Eryri

- Cyngor Tref Y Bala

- Cyngor Cymunedol Llanuwchllyn

- Cyngor Gwynedd